Kim loại đen là gì? Gồm những loại nào, khác kim loại màu ra sao

Kim loại đen là nhóm kim loại có thành phần chính là sắt, gồm thép và gang. Đây là nhóm chiếm khối lượng lớn nhất trong mọi lô phế liệu công nghiệp, nhưng cũng là nhóm có đơn giá thấp nhất so với đồng, nhôm hay inox. Bài viết này giải thích kim loại đen gồm những loại nào, khác kim loại màu ở đâu, cách phân biệt nhanh tại chỗ và vì sao tách đúng nhóm ngay từ đầu giúp lô phế liệu được định giá cao hơn.

Nội dung được đội thu mua Thành Long tổng hợp từ kiến thức vật liệu cơ bản và thực tế phân loại hàng tại nhà xưởng, công trình. Phần định nghĩa theo cách phân loại phổ biến trong sách kỹ thuật; phần phân loại phế liệu theo cách chia hàng thực tế khi mua bán.

Kim loại đen là gì?

Kim loại đen là kim loại và hợp kim mà thành phần chủ yếu là sắt, kèm một lượng cacbon và các nguyên tố khác. Tên gọi "đen" xuất phát từ màu xám sẫm của sắt và lớp gỉ, oxit thường thấy trên bề mặt, chứ không phải màu thật của kim loại khi vừa cắt.

Theo cách chia phổ biến, kim loại đen gồm hai nhóm chính, phân biệt bằng hàm lượng cacbon:

• Thép: hàm lượng cacbon thấp, khoảng dưới 2,14%. Thép dẻo, dai, cán, rèn, hàn được.

• Gang: hàm lượng cacbon cao hơn, khoảng trên 2,14%. Gang cứng, giòn, chủ yếu dùng để đúc.

Kim loại đen gồm những loại nào?

Thép cacbon và sắt thông thường

Thép xây dựng, thép hình, thép tấm, thép ống, tôn, dây thép. Trong mua bán phế liệu, nhóm này thường được gọi chung là sắt và chia hạng theo độ dày, độ sạch: sắt đặc, sắt công trình, sắt vụn, tôn, bazơ sắt.

Thép hợp kim và thép công cụ

Thép được pha thêm crom, molypden, vonfram, vanadi để tăng độ cứng hoặc chịu nhiệt: thép khuôn, thép làm dao, trục, bánh răng. Một số loại có giá riêng cao hơn sắt thường nếu xác định được mác.

Gang

Gang xám, gang cầu, gang trắng: thân máy, bệ máy, block động cơ, nắp hố ga, ống gang. Gang có dòng giá riêng, không tính chung với sắt đặc. Chi tiết có trong bài gang phế liệu.

Thép không gỉ (inox)

Về bản chất, inox là hợp kim sắt pha crom và thường có niken, nên theo định nghĩa vẫn thuộc kim loại đen. Tuy nhiên trong mua bán phế liệu, inox luôn được tách riêng và định giá theo mác 201, 304, 316, 430 vì giá trị cao hơn sắt thường nhiều lần.

Kim loại đen và kim loại màu khác nhau thế nào?

Kim loại màu là nhóm không lấy sắt làm thành phần chính, như đồng, nhôm, kẽm, chì, thiếc, niken. Phần giải thích chi tiết về nhóm này có trong bài kim loại màu là gì.

Mức chênh cụ thể giữa các nhóm có trên bảng giá thu mua phế liệu. Chỉ cần lẫn vài ký đồng hay inox vào đống sắt là đã bán phần đó theo giá sắt.

Cách phân biệt kim loại đen tại chỗ

1. Thử nam châm: sắt, thép, gang đều bị hút mạnh. Không hút thì nhiều khả năng là kim loại màu hoặc inox austenit như 304.

2. Nhìn gỉ: gỉ đỏ nâu, bong vảy là dấu hiệu của sắt thép. Đồng xỉn nâu hoặc xanh, nhôm xỉn trắng, không gỉ đỏ.

3. Cạo mặt kim loại: sắt thép có màu xám bạc; đồng đỏ cam; nhôm trắng bạc và nhẹ.

4. Bẻ hoặc gõ: thép cong rồi mới gãy; gang gãy giòn, mặt gãy xám có hạt.

5. Ước khối lượng: cùng kích thước, sắt nặng gần gấp ba nhôm.

Riêng inox hút nam châm như inox 430 rất dễ bị nhầm là sắt, xem bài inox 430 phế liệu để tránh bán nhầm giá.

Phế liệu kim loại đen được chia hạng thế nào khi bán?

Kim loại đen phế liệu không có một giá chung. Bên mua thường chia thành các nhóm:

• Sắt đặc, sắt dày: thép tấm dày, phôi, trục, thép hình khổ lớn.

• Sắt công trình, sắt vụn: thép hình nhỏ, ống thép, xà gồ, sắt đã qua sử dụng.

• Tôn, bazơ sắt, mạt sắt: vật liệu mỏng, vụn, hao hụt nhiều khi nấu.

• Sắt máy: chi tiết máy bằng thép, cần tháo phần không phải sắt.

• Gang: dòng giá riêng.

Cách chia hạng chi tiết có trong bài sắt phế liệu loại 1, loại 2. Khi cần ước khối lượng một đống sắt trước khi gọi xe, xem bài 1 khối sắt vụn nặng bao nhiêu kg.

Kim loại đen phế liệu đến từ đâu?

• Tháo dỡ nhà xưởng: cột, kèo, xà gồ, tôn mái, giá kệ.

• Cơ khí, gia công: thép tấm cắt dư, đầu mẩu, phoi sắt.

• Máy móc thanh lý: khung máy, thân máy gang, trục, bánh răng.

• Công trình xây dựng: sắt cây, thép hình, cốp pha thép, giàn giáo.

• Nhà máy chế biến: khung kho, băng tải, silo, bồn chứa.

Mỗi địa bàn có nguồn kim loại đen đặc trưng. Các khu công nghiệp lâu năm quanh Biên Hòa ra nhiều sắt hình, khung kèo và gang máy khi nhà máy tháo dỡ, xem trang thu mua phế liệu Đồng Nai. Vùng chế biến nông sản, cao su ra nhiều khung kho, băng tải và mái tôn, xem trang thu mua phế liệu Tây Ninh.

Kim loại đen được tái chế như thế nào?

Sắt thép phế liệu sau khi phân loại, cắt và ép gọn được đưa về nhà máy thép, nấu chảy trong lò điện hồ quang hoặc lò cảm ứng để đúc phôi mới. Thép có thể tái chế nhiều lần mà không mất tính chất cơ bản, nên phế liệu kim loại đen là nguồn nguyên liệu quan trọng của ngành thép.

Vì nhà máy cần biết thành phần đầu vào, lô sắt càng sạch, càng ít lẫn tạp như bê tông, nhựa, dầu, đất thì càng được định giá tốt.

Lưu ý để bán kim loại đen đúng giá

1. Tách kim loại màu và inox ra khỏi đống sắt trước khi cân.

2. Để riêng gang vì gang có dòng giá khác.

3. Chia sắt theo độ dày: sắt dày, sắt mỏng, tôn để thành đống riêng.

4. Loại tạp chất dễ tháo: bê tông bám, gỗ, nhựa, dầu.

5. Chụp ảnh từng đống kèm ảnh cận mặt cắt để bên mua xác định hạng qua ảnh.

Quy trình nhận hàng sắt thép tận nơi có tại trang thu mua sắt thép phế liệu.

Câu hỏi thường gặp về kim loại đen

Kim loại đen gồm những loại nào?

Gồm thép và gang, cùng các hợp kim lấy sắt làm thành phần chính. Inox về bản chất cũng là hợp kim sắt, nhưng khi bán phế liệu được tách thành nhóm riêng.

Inox là kim loại đen hay kim loại màu?

Theo định nghĩa vật liệu, inox là thép không gỉ nên thuộc kim loại đen. Trong mua bán phế liệu, inox được định giá riêng theo mác và cao hơn sắt thường nhiều lần.

Vì sao kim loại đen rẻ hơn kim loại màu?

Sắt là kim loại phổ biến, trữ lượng lớn, chi phí luyện thấp hơn đồng, nhôm, niken. Vì vậy giá phế liệu kim loại đen tính theo tấn, còn kim loại màu thường tính theo ký với đơn giá cao hơn nhiều.

Thép mạ kẽm có phải kim loại đen không?

Có. Lớp kẽm chỉ là lớp phủ mỏng, phần lõi vẫn là thép. Tôn mạ kẽm, xà gồ mạ kẽm được tính theo nhóm sắt thép.

Kim loại đen có bị nam châm hút không?

Phần lớn có, gồm sắt, thép thường và gang. Ngoại lệ là inox austenit như 304, 316 gần như không hút nam châm, nên không dùng nam châm làm tiêu chí duy nhất.

Kết luận

Kim loại đen là thép và gang, nhóm kim loại lấy sắt làm thành phần chính, chiếm khối lượng lớn nhất nhưng có đơn giá thấp nhất trong phế liệu. Tách inox, kim loại màu và gang ra khỏi đống sắt, rồi chia sắt theo độ dày là cách đơn giản nhất để lô hàng được định giá đúng. Khi đã sẵn sàng, gửi ảnh từng đống hàng qua trang liên hệ. Khách ở các tỉnh xem phạm vi thu gom tại trang khu vực thu mua.