Nhôm dẻo, nhôm máy, nhôm đà là gì? Cách nhận biết các loại nhôm phế liệu

Nhôm dẻo, nhôm máy, nhôm đà, nhôm xám là những cách gọi quen thuộc ở vựa phế liệu, nhưng mỗi nơi hiểu hơi khác nhau, nên người bán dễ bị xếp sai loại. Bài viết này giải thích từng tên gọi thường dùng để chỉ loại nhôm nào, cách nhận biết nhôm dẻo, nhôm máy ngay tại chỗ bằng mắt và tay, cách phân biệt nhôm với kẽm đúc dễ nhầm, và cách chuẩn bị lô nhôm để được định giá đúng nhóm.

Nội dung được đội thu mua Thành Long tổng hợp từ thực tế phân loại nhôm ở nhà xưởng, công trình tháo dỡ và xưởng cơ khí. Tên gọi thị trường không phải là tiêu chuẩn kỹ thuật. Khi hỏi giá, mô tả rõ nguồn gốc món hàng luôn chính xác hơn chỉ nói tên loại.

Vì sao nhôm phế liệu được chia thành nhiều loại?

Nhôm phế liệu được nấu lại thành hợp kim mới. Nhà máy cần biết lô nhôm thuộc nhóm hợp kim nào để pha đúng thành phần, và bao nhiêu phần trăm sẽ hao hụt khi nấu. Ba yếu tố tạo ra khác biệt giữa các loại nhôm:

• Thành phần hợp kim: nhôm gần nguyên chất, nhôm định hình và nhôm đúc pha silic có công dụng khác nhau sau khi nấu lại.

• Độ dày: nhôm mỏng như lá, lon có diện tích bề mặt lớn nên hao hụt nhiều hơn khi nấu.

• Độ sạch: sắt, ốc vít, nhựa, sơn, dầu bám theo đều bị trừ hoặc làm hạ nhóm.

Phần giải thích kỹ thuật về các dòng hợp kim nhôm 1xxx đến 7xxx có trong bài nhôm hợp kim là gì. Bài này đi theo cách gọi thực tế khi mua bán.

Nhôm dẻo là gì?

Nhôm dẻo là cách gọi nhôm mềm, dễ uốn cong bằng tay, thường là nhôm gần nguyên chất hoặc hợp kim mềm dạng tấm, dây, lá. Nguồn thường gặp:

• Dây nhôm trần, lõi nhôm tuốt từ dây cáp điện;

• Nhôm tấm mỏng, nhôm lá, nhôm cuộn dư từ xưởng;

• Xoong nồi, mâm, thau nhôm gia dụng;

• Vỏ lon nước giải khát, thường được gom thành nhóm nhôm lon riêng.

Dấu hiệu nhận biết: bẻ qua bẻ lại thì cong rồi mới gãy, không gãy giòn ngay; bề mặt nhẵn, phẳng; màu trắng bạc sáng ở chỗ cạo. Với dây nhôm từ cáp, cách tính lượng nhôm thu hồi có trong bài cáp nhôm phế liệu.

Nhôm máy là gì?

Nhôm máy là nhôm lấy từ máy móc, động cơ và thiết bị. Phần lớn là nhôm đúc, tức hợp kim nhôm pha thêm silic, đồng hoặc magie để đổ khuôn thành chi tiết có hình dạng phức tạp. Nguồn thường gặp:

• Vỏ motor nhôm, vỏ hộp số, nắp máy, cácte;

• Đầu bò, piston, lốc máy xe máy và máy nổ nhỏ;

• Vỏ máy bơm, thân van nhôm, chi tiết máy công nghiệp;

• Chi tiết nhôm gia công CNC bị lỗi hoặc thay thế.

Dấu hiệu nhận biết: cứng, bẻ hoặc đập thì gãy chứ không cong; bề mặt đúc hơi nhám, có gân, vấu bắt ốc; mặt gãy màu xám, có hạt. Nhôm máy thường đi kèm ốc vít sắt, bạc lót đồng và dầu máy, nên phải tách ra trước khi cân.

Nhôm đà là gì?

Nhôm đà là cách gọi phổ biến cho nhôm thanh định hình, khung nhôm dạng thanh dày, cứng vừa: khung cửa, vách nhôm, thanh nhôm kết cấu, thanh tản nhiệt. Loại này được làm bằng phương pháp ép đùn nên mặt cắt có hình dạng đều suốt chiều dài thanh, thường rỗng ruột, có rãnh, gờ.

Dấu hiệu nhận biết: dạng thanh dài, mặt cắt giống nhau ở mọi vị trí, có vân dọc theo chiều ép, nhiều thanh được sơn tĩnh điện hoặc anode. Nhôm cửa thường lẫn ke góc, bản lề, gioăng cao su và kính. Cách trừ phần phụ kiện này có trong bài trừ phụ kiện nhôm Xingfa phế liệu.

Nhôm xám, nhôm lon và mạt nhôm

Nhôm xám

Nhôm xám thường dùng để chỉ nhôm đúc đã cũ, bề mặt bị oxy hóa thành màu xám xỉn, hoặc phôi, thỏi nhôm tái nấu có chất lượng không đồng đều. Khi cạo, bên trong vẫn sáng màu nhôm, nhưng thành phần thường lẫn nhiều nguyên tố khác.

Nhôm lon

Vỏ lon mỏng, có lớp sơn in bên ngoài và lớp phủ bên trong, nên hao hụt khi nấu cao hơn nhôm dày. Lon nên được ép dẹp, để riêng, không lẫn lon sắt. Kiểm tra bằng nam châm: lon sắt hút nam châm, lon nhôm thì không.

Mạt nhôm, ba dớ nhôm

Phoi tiện, phoi phay nhôm thường dính dầu cắt gọt và lẫn phoi sắt. Cách để ráo dầu và tách phoi lẫn có trong bài phân loại mạt kim loại.

Bảng nhận biết các loại nhôm phế liệu

Mỗi nhóm có dòng giá riêng trên bảng giá thu mua phế liệu. Cùng một tên gọi, mỗi bên mua có thể xếp hơi khác nhau, nên khi hỏi giá hãy gửi kèm ảnh và nguồn gốc món hàng.

Cách nhận biết nhôm dẻo, nhôm máy ngay tại chỗ

1. Thử nam châm: nhôm không hút nam châm. Chỗ nào hút là ốc vít, lõi sắt hoặc chi tiết thép cần tách ra.

2. Uốn hoặc bẻ thử một mẩu nhỏ: cong rồi mới gãy là nhôm dẻo; gãy ngay, mặt gãy xám có hạt là nhôm đúc, tức nhôm máy.

3. Nhìn bề mặt: nhẵn phẳng là nhôm cán; vân dọc đều là nhôm ép đùn; nhám, có gân và vấu là nhôm đúc.

4. Nhìn hình dạng: tấm, dây, lá thường là nhôm dẻo; thanh có mặt cắt đều là nhôm đà; chi tiết khối phức tạp là nhôm máy.

5. Ước khối lượng: nhôm chỉ nặng khoảng một phần ba so với thép cùng thể tích. Một chi tiết nhìn giống nhôm mà nặng tay bất thường thì cần kiểm tra lại.

Nhôm máy dễ nhầm với kẽm đúc

Tay nắm cửa, vòi nước, chi tiết khóa, vỏ thiết bị nhỏ thường làm bằng hợp kim kẽm đúc, bề ngoài rất giống nhôm máy, nhất là khi được mạ hoặc sơn. Cách phân biệt:

• Khối lượng: kẽm đúc nặng gần gấp ba nhôm cùng kích thước, cầm lên là thấy khác.

• Mặt cạo: kẽm có màu xám xanh, nhôm có màu trắng bạc.

• Nguồn gốc: phụ kiện cửa, thiết bị vệ sinh mạ crom thường là kẽm hoặc đồng thau, không phải nhôm.

Lẫn kẽm vào lô nhôm máy làm cả lô bị kiểm lại hoặc bị trừ, nên để riêng các món nghi ngờ.

Chuẩn bị lô nhôm phế liệu trước khi bán

1. Chia theo loại: nhôm dẻo, nhôm máy, nhôm thanh, nhôm lon, mạt nhôm để thành từng đống hoặc từng bao riêng.

2. Tháo sắt và đồng: ốc vít, trục thép, bạc lót đồng, lõi sắt trong chi tiết nhôm máy.

3. Loại nhựa, cao su, kính khỏi khung nhôm cửa và thiết bị.

4. Xả dầu khỏi hộp số, cácte, vỏ máy; để ráo mạt nhôm.

5. Ép dẹp lon và đóng bao để dễ cân, dễ vận chuyển.

6. Chụp ảnh từng nhóm kèm ảnh cận mặt cắt hoặc chỗ bẻ thử để bên mua xác định loại từ xa.

Phần phân loại chung cho đồng, nhôm, inox và sắt có trong bài cách phân loại phế liệu trước khi bán. Khi lô nhôm đã chia xong, xem quy trình nhận hàng tại trang thu mua nhôm phế liệu.

Câu hỏi thường gặp về nhôm dẻo, nhôm máy

Nhôm máy có phải nhôm đúc không?

Phần lớn là nhôm đúc, vì chi tiết máy và động cơ thường được đổ khuôn. Một số chi tiết máy được gia công từ phôi nhôm cán hoặc ép đùn, nên vẫn cần nhìn bề mặt và thử bẻ để xếp đúng.

Nồi nhôm là nhôm dẻo hay nhôm gì?

Nồi, xoong, thau nhôm gia dụng dạng mỏng thường được xếp vào nhôm dẻo. Nồi gang đúc, nồi có đáy từ hoặc tay cầm sắt cần tháo phần không phải nhôm trước khi cân.

Mâm xe nhôm xếp vào loại nào?

Mâm xe là nhôm đúc nhưng hợp kim khá đồng nhất, nên thường được để thành nhóm riêng thay vì trộn chung với nhôm máy. Cần tháo lốp, van, quả chì cân bằng trước khi bán.

Vỏ lon có tính chung với nhôm dẻo không?

Tùy bên mua. Trên bảng giá của Thành Long, lon nằm cùng dòng với nhôm dẻo và nhôm dây. Lon vẫn nên đóng bao riêng để cân nhanh và dễ kiểm tra lẫn lon sắt.

Làm sao biết đó là nhôm hay kẽm?

Cầm lên ước khối lượng và cạo bề mặt. Kẽm nặng hơn rõ, màu xám xanh; nhôm nhẹ, màu trắng bạc. Nếu vẫn chưa chắc, gửi ảnh và nguồn gốc món hàng để bên thu mua kiểm tra.

Kết luận

Nhôm dẻo mềm, uốn được; nhôm máy là nhôm đúc cứng, gãy giòn; nhôm đà là nhôm thanh định hình có mặt cắt đều. Biết nhận biết nhôm dẻo, nhôm máy và tách sạch sắt, đồng, nhựa, dầu là cách đơn giản nhất để mỗi phần nhôm được tính đúng nhóm. Khi đã chia xong, gửi ảnh từng nhóm qua trang liên hệ để nhận khoảng giá và lịch thu gom. Khách ở các tỉnh xem phạm vi thu gom tại trang khu vực thu mua.