Inox chịu nhiệt phế liệu: nhận biết 310S, 309S, 253MA và cách định giá

Inox chịu nhiệt phế liệu, gồm inox 310S và các mác gần nó như 309S hay 253MA, thường phát sinh khi nhà máy thay lò nung, sửa lò nhiệt luyện hoặc thanh lý dây chuyền sấy. Nhìn bên ngoài, đây chỉ là những tấm, ống, lưới đen sạm, cong vênh, phủ vảy oxit. Nhiều chủ hàng vì vậy bán chung với inox 304 hoặc sắt vụn. Thực tế inox 310S chứa khoảng 19–22% niken, cao hơn hẳn inox 304, nên nếu được nhận diện đúng thì giá trị lô hàng khác rất nhiều. Bài viết này giải thích inox chịu nhiệt gồm những mác nào, nguồn hàng thường gặp, cách nhận biết và những yếu tố quyết định giá khi bán phế liệu.

Nội dung được đội thu mua Thành Long tổng hợp từ các lần khảo sát nhà máy có lò nung, lò sấy và xưởng nhiệt luyện. Mỗi lô hàng chịu nhiệt vẫn cần kiểm tra thành phần trước khi chốt giá.

Inox chịu nhiệt phế liệu gồm những mác nào?

Inox chịu nhiệt là nhóm thép không gỉ austenit có hàm lượng crom và niken cao, được thiết kế để giữ độ bền và chống oxy hóa ở nhiệt độ rất cao. Crom tạo lớp oxit bảo vệ bề mặt khi nung nóng, còn niken giữ cấu trúc ổn định, hạn chế giòn và biến dạng.

Inox 310S

Inox 310S có khoảng 24–26% crom và 19–22% niken, hàm lượng carbon thấp (chữ "S" chỉ bản carbon thấp của 310). Mác này làm việc liên tục được ở khoảng 1.100°C trong không khí, nên thường dùng cho chi tiết nằm trực tiếp trong buồng lò.

Inox 309S

Inox 309S có khoảng 22–24% crom và 12–15% niken, chịu nhiệt thấp hơn 310S một chút. Mác này thường dùng ở vùng lò không quá khắc nghiệt hoặc làm que hàn nối inox với thép thường.

Inox 253MA và các mác chịu nhiệt khác

253MA có khoảng 21% crom và 11% niken, bổ sung silic, nitơ và đất hiếm để chống oxy hóa tốt ở nhiệt độ cao dù niken thấp hơn 310S. Trên bảng giá thu mua phế liệu, mác này nằm trong nhóm "205/204/253 MA". Ngoài ra còn có thép đúc chịu nhiệt như HK, HP dùng cho ống bức xạ và ống lò cracking. Thành phần nhóm này gần 310 nhưng là hợp kim đúc, cần phân tích riêng.

Bảng so sánh inox chịu nhiệt với inox 304

Các con số trên là mức tham khảo theo tiêu chuẩn thông dụng, dùng để hiểu vì sao inox chịu nhiệt được tách riêng khi định giá. Hàm lượng thực tế của một lô hàng cần được đo bằng thiết bị phân tích.

Nguồn inox chịu nhiệt phế liệu thường gặp

• Lò nung và lò nhiệt luyện: khay, giỏ, giá treo chi tiết, ống bức xạ, tấm lót buồng lò.

• Băng tải lưới lò: lưới inox dệt dùng trong lò ủ, lò sấy, lò nướng công nghiệp.

• Lò đốt và lò hơi: đầu đốt, tấm chắn nhiệt, vách ngăn, ống dẫn khí nóng.

• Ngành gốm sứ, thủy tinh, luyện kim: con lăn, khung đỡ, nồi chứa chịu nhiệt.

• Tấm, ống, que hàn tồn kho: vật tư chưa sử dụng còn nhãn mác, giá trị cao nhất vì sạch và rõ mác.

Ở miền Tây, nhà máy chế biến thủy sản và xay xát nông sản thường có lò sấy dùng lưới băng tải inox; khi thay lưới hoặc nâng cấp lò, phần lưới cũ nên được tách riêng để đo mác. Tuyến thu gom ở khu vực này có tại trang thu mua phế liệu Cần Thơ.

Hàng tháo từ lò thường lẫn gạch chịu lửa, bông gốm cách nhiệt và bu lông thép thường. Bông gốm có thể phát tán bụi sợi khi tháo dỡ. Khu vực tháo dỡ cần đeo khẩu trang phù hợp và gom bông gốm riêng, không trộn vào lô kim loại.

Cách nhận biết inox chịu nhiệt khi bán phế liệu

Vì sao không thể nhìn mắt hay dùng nam châm?

Inox 310S, 309S và 304 đều thuộc nhóm austenit nên đều không hút nam châm. Sau thời gian dài trong lò, bề mặt cả ba đều sạm đen hoặc phủ vảy oxit giống nhau. Nam châm chỉ giúp loại sắt thường và inox 430 ra khỏi lô, không giúp tách 310S khỏi 304.

Ba căn cứ đáng tin cậy

1. Hồ sơ thiết bị và vật tư: bản vẽ lò, catalogue, phiếu mua vật tư thay thế, tem trên tấm hoặc ống. Nhà máy thường ghi rõ mác vì inox chịu nhiệt đắt hơn 304 nhiều.

2. Vị trí lắp đặt: chi tiết nằm trong buồng đốt hoặc vùng nhiệt cao nhất thường là 310S hoặc hợp kim chịu nhiệt. Vỏ lò, ống khói, chi tiết ngoài buồng đốt hay là 304 hoặc thép thường.

3. Máy phân tích quang phổ cầm tay (XRF): đo trực tiếp hàm lượng crom, niken trong vài giây. Cần mài sạch một điểm nhỏ lớp oxit trước khi đo để kết quả chính xác.

Phần so sánh tổng quát giữa các mác inox thông dụng, kể cả 310, có trong bài phân biệt inox 201, 304, 316 và 310.

Giá inox chịu nhiệt phế liệu được tính thế nào?

Giá trị của inox phế liệu chủ yếu đến từ niken. Inox 310S có hàm lượng niken gấp khoảng hai lần inox 304, nên khi lô hàng sạch và được xác nhận đúng mác thì đơn giá thường cao hơn 304. Bảng giá công khai chưa có dòng riêng cho 310S và 309S. Hai mác này được báo giá theo kết quả phân tích thành phần của từng lô.

Những yếu tố làm thay đổi giá chốt:

1. Kết quả phân tích: hàm lượng niken, crom thực đo quyết định lô hàng được xếp vào nhóm nào.

2. Lớp vảy oxit và cặn bám: vảy oxit dày, cặn muối nhiệt luyện, xỉ làm giảm khối lượng kim loại thu hồi.

3. Mức lẫn vật liệu khác: gạch chịu lửa, bông gốm, bu lông thép, que hàn khác mác.

4. Tình trạng thấm carbon hoặc lưu huỳnh: chi tiết làm việc lâu trong môi trường khí lò đặc biệt có thể bị thay đổi thành phần bề mặt, cần đánh giá riêng.

5. Dạng hàng và khối lượng: tấm, ống dễ xử lý hơn lưới mảnh hoặc chi tiết đúc nặng phải cắt nhỏ.

6. Chi phí tháo dỡ: nếu bên thu mua phải tháo lò, cắt và bốc xếp thì chi phí này được tính riêng, không trừ ngầm vào đơn giá.

Cách tính phần trừ tạp được giải thích trong bài trừ tạp phế liệu inox.

Chuẩn bị lô inox chịu nhiệt trước khi bán

1. Tách chi tiết trong buồng lò khỏi vỏ lò và kết cấu bên ngoài.

2. Gỡ bỏ gạch chịu lửa, bông gốm, bu lông thép thường ở mức có thể.

3. Gom riêng vật tư tồn kho còn nhãn (tấm, ống, que hàn) vì đây là nhóm giá trị nhất.

4. Tìm lại bản vẽ lò, catalogue hoặc phiếu mua vật tư thay thế.

5. Chụp ảnh từng nhóm, ghi rõ vị trí tháo ra trong lò.

6. Ước lượng khối lượng từng nhóm và báo trước nếu cần hỗ trợ tháo dỡ.

Khi thanh lý cả lò hoặc cả dây chuyền, nên kiểm kê theo hướng dẫn trong bài kiểm kê phế liệu nhà xưởng để chốt một lần cho cả inox, thép và thiết bị.

Các bước thu mua inox chịu nhiệt tại Thành Long

1. Gửi ảnh, vị trí và hồ sơ (nếu có) qua Zalo hoặc gọi số hiển thị trên trang.

2. Khảo sát và phân tích thành phần tại chỗ với lô có giá trị, đo nhiều điểm trên từng nhóm hàng.

3. Báo giá theo từng nhóm dựa trên kết quả phân tích và tình trạng thực tế.

4. Tháo dỡ, phân loại và cân công khai theo phạm vi đã thống nhất.

5. Thanh toán và bàn giao chứng từ theo hình thức đã thống nhất.

Chi tiết dịch vụ có tại trang thu mua inox phế liệu. Bên mình đi thường xuyên nhất ở khu vực gần bãi, xem tuyến xe tại trang thu mua phế liệu TPHCM; các tỉnh khác xem ở trang khu vực thu mua.

Câu hỏi thường gặp về inox chịu nhiệt phế liệu

Inox 310S phế liệu có giá cao hơn inox 304 không?

Thường là có, vì 310S chứa nhiều niken hơn. Tuy vậy, lô 310S nhiều vảy oxit, lẫn gạch chịu lửa hoặc không xác định được mác có thể bị báo giá thấp hơn một lô 304 sạch.

Không có hồ sơ thì có biết được là inox 310S không?

Có. Máy phân tích quang phổ cầm tay đo được hàm lượng niken và crom ngay tại chỗ. Chỉ cần mài sạch một điểm nhỏ lớp oxit trước khi đo.

Lưới băng tải lò sấy cũ có được thu mua không?

Có. Lưới băng tải thường làm từ inox chịu nhiệt hoặc 304 tùy nhiệt độ lò. Lưới cần được đo thành phần và trừ phần trục, xích, bánh răng bằng thép thường nếu còn lắp kèm.

Inox chịu nhiệt bị cong vênh, giòn có còn giá trị không?

Có. Cong vênh và giòn do làm việc lâu ở nhiệt độ cao không làm mất niken và crom trong vật liệu. Giá trị phụ thuộc vào thành phần và lượng kim loại thu hồi, không phụ thuộc vào hình dáng.

Có hỗ trợ tháo dỡ lò cũ không?

Có thể khảo sát và thống nhất phương án tháo dỡ. Chi phí tháo dỡ được tách riêng khỏi đơn giá phế liệu để hai bên dễ đối chiếu. Xem thêm trang tháo dỡ nhà xưởng.

Kết luận

Inox chịu nhiệt phế liệu như 310S, 309S, 253MA có giá trị cao hơn vẻ ngoài sạm đen của chúng, vì chứa nhiều niken và crom. Đừng bán chung với inox 304 hay sắt vụn. Hãy tách chi tiết trong buồng lò, gỡ bỏ vật liệu cách nhiệt, giữ lại hồ sơ và yêu cầu phân tích thành phần trước khi chốt giá. Khi lô hàng đã sẵn sàng, gửi ảnh qua trang liên hệ để được khảo sát và báo giá.