Xuất bản 7 tháng 11, 2026
Biên soạn
Đội thu mua Phế Liệu Thành Long
Khảo sát, phân loại và thu mua phế liệu tại hiện trường
Kiểm duyệt chuyên môn
Lê Quang Hoà
Chủ công ty thu mua phế liệu Thành Long
Inox 304 bị gỉ do đâu là câu hỏi hay gặp khi chủ xưởng, chủ nhà hàng hoặc người mua đồ inox thấy vết nâu loang ra trên bề mặt, kèm theo nỗi lo mình mua phải inox giả. Câu trả lời ngắn là gỉ không chứng minh inox giả, và không gỉ cũng chưa chắc là inox tốt. Bài này giải thích vì sao inox vẫn có thể gỉ, cách phân biệt gỉ bề mặt với gỉ ăn sâu và gỉ ảnh hưởng thế nào đến giá khi thanh lý thành phế liệu.
Inox là thép không gỉ, nhưng cái tên chỉ có nghĩa là chống gỉ tốt hơn thép thường chứ không phải không bao giờ gỉ. Khả năng này đến từ crôm trong hợp kim, tạo ra một lớp màng oxit rất mỏng, chỉ vài nanomet, và tự phục hồi khi trầy xước nhẹ. Khi lớp màng bị phá hỏng nhanh hơn mức nó tự lành, kim loại bên dưới sẽ gỉ. Vì vậy một tấm inox thật vẫn có thể gỉ trong điều kiện bất lợi, còn một tấm inox kém chất lượng cũng có thể chưa gỉ ngay.
Mạt sắt bám từ bàn chải thép, đá cắt, đá mài hoặc tia lửa hàn có thể gỉ ngay trên bề mặt inox mà bản thân inox không hỏng. Vết gỉ loại này thường là chấm hay vệt nâu cam, lau hoặc chà sạch là hết. Xưởng gia công inox cạnh xưởng sắt thép rất hay gặp tình trạng này.
Ion clorua là tác nhân chính phá lớp màng bảo vệ, gây ra các lỗ rỗ nhỏ và vết gỉ ăn sâu. Inox 304 thường được xem là dễ bị tổn thương trong môi trường nhiều clorua như vùng ven biển, nhà máy thủy sản hay nơi dùng chất tẩy có clo. Mác 316 có thêm molypden nên chống clorua tốt hơn 304, nhưng vẫn không miễn nhiễm.
Inox 201 có ít niken hơn 304 nên chống ăn mòn kém hơn, điều này đã được nêu ở bài nhận biết inox 201, 304, 316, 310. Gỉ sớm ở đồ gia dụng thường gặp ở nhóm này, nhưng gỉ vẫn chưa đủ để kết luận mác.
Mối hàn không được làm sạch, khe giữa hai chi tiết hay đáy bồn đọng nước lâu cũng là nơi lớp màng khó tự phục hồi, dễ phát sinh vết gỉ cục bộ.
Dấu hiệu | Gỉ bề mặt | Gỉ ăn sâu |
|---|---|---|
Hình dạng vết | Chấm hoặc vệt nâu cam loang | Lỗ rỗ nhỏ, vết gỉ chảy ra từ một điểm |
Khi lau sạch | Sạch hết, bề mặt bên dưới còn nhẵn | Để lại vết rỗ hoặc lõm trên bề mặt |
Thường gặp ở | Chỗ gần dụng cụ thép, mạt sắt | Môi trường muối, hóa chất, mối hàn, khe hở |
Ý nghĩa với giá trị | Ít ảnh hưởng đến kim loại bên trong | Có thể làm mỏng thành, giảm khối lượng thu hồi |
Hai loại có thể cùng xuất hiện trên một thiết bị. Nếu lau sạch mà vẫn thấy rỗ thì nên coi là gỉ ăn sâu.
Khi bán phế liệu, giá inox chủ yếu theo mác, khối lượng kim loại thu hồi và độ sạch của lô. Một bồn inox 304 có vài vết gỉ bề mặt vẫn là inox 304, còn lớp gỉ, bùn, dầu và tạp chất bám nhiều làm giảm khối lượng sạch nên có thể bị trừ. Gỉ ăn sâu làm thành mỏng đi nên cũng làm giảm lượng kim loại thu hồi. Cách bên mua tính cho thiết bị cũ có trong bài bồn inox cũ tính theo kg, còn lý do cùng loại inox vẫn có nhiều mức giá nằm ở bài giá phế liệu inox 304, 201, 316.
Điều quan trọng là không dùng vết gỉ để kết luận mác. Muốn biết lô là 201 hay 304 cần kết hợp hồ sơ vật liệu, thử nam châm như bài nam châm hút kim loại nào và tia lửa như bài thử tia lửa mài thép, dù cả hai chỉ cho kết quả sơ bộ.
Chụp ảnh vết gỉ từ xa và cận cảnh, kèm ảnh tem máy hoặc nhãn nếu còn.
Lau thử một vùng nhỏ: nếu sạch thì là gỉ bề mặt, nếu còn rỗ thì ghi chú là gỉ ăn sâu.
Tách inox khỏi sắt thép, vì chi tiết sắt cạnh inox là nguồn mạt sắt gây gỉ và cũng làm lô lẫn tạp.
Không để inox ngoài mưa hoặc đọng nước trong lúc chờ bán, nhất là thiết bị từng chứa muối hoặc hóa chất.
Ghi nguồn phát sinh: thủy sản, thực phẩm, hóa chất hay ven biển, để bên mua ước mác và mức ăn mòn.
Với inox từ nhà máy chế biến thủy sản ở Cần Thơ, thiết bị lạnh và bồn chứa thường tiếp xúc nước và muối nên cần xem kỹ mức ăn mòn. Vùng ven biển như khách sạn, nhà hàng ở Nha Trang có hơi muối làm gỉ nhanh hơn. Với inox của nhà máy ở Thủ Đức, thông tin riêng cho khu vực có trên trang địa bàn. Chủ lô có thể gửi ảnh để được tư vấn trước khi cân, xem thêm dịch vụ thu mua inox.
Xem thông tin khảo sát, định giá và phương án thu gom dành cho đúng nhóm hàng.
