Giá niken phế liệu phụ thuộc vào những yếu tố nào?

Giá niken phế liệu không chỉ phụ thuộc vào trọng lượng trên cân. Hai lô hàng có hình thức gần giống nhau vẫn có thể được định giá khác biệt do hàm lượng niken, mức độ đồng nhất, tình trạng vật liệu và chi phí xử lý.

Điều này đặc biệt rõ đối với niken bi, niken hạt mít và vật tư xi mạ. Đây đều là những tên gọi quen thuộc trong sản xuất công nghiệp, nhưng không phải loại nào cũng có thành phần và giá trị thu hồi như nhau.

Niken bi và niken hạt mít khác nhau thế nào?

Niken bi thường là vật tư niken dạng viên, được sử dụng trong giỏ anode của bể xi mạ. Vật liệu có kích thước tương đối đồng đều, thuận tiện cho việc bổ sung vào giỏ trong quá trình sản xuất.

Một số sản phẩm niken điện phân dùng cho xi mạ có độ tinh khiết rất cao. Chẳng hạn, tài liệu về Plating Rounds của Vale công bố hàm lượng niken điển hình trên 99,95%. Tuy nhiên, thông số này không thể được áp dụng cho mọi loại hàng được gọi là niken bi trên thị trường.

Niken hạt mít là tên thương mại dùng để mô tả loại niken có nhiều cạnh hoặc hình dáng gần giống hạt mít. Về công dụng, vật liệu này cũng thường được sử dụng làm anode hòa tan trong ngành xi mạ.

Điểm cần lưu ý là “bi” và “hạt mít” chủ yếu mô tả hình dạng sản phẩm, không phải hai mác niken độc lập. Giá trị của mỗi lô hàng vẫn phải được xác định theo thành phần, nguồn gốc, tình trạng đã sử dụng và mức độ lẫn tạp chất.

Một lô niken còn bao bì, nhãn nhà sản xuất và chứng nhận chất lượng sẽ dễ định giá hơn vật liệu đã qua nhiều chu kỳ vận hành, bám cặn hoặc được thu gom từ nhiều dây chuyền khác nhau.

Vật tư xi mạ có phải đều là niken phế liệu?

Vật tư xi mạ là một nhóm hàng rộng, có thể bao gồm:

• Niken bi, niken hạt mít và tấm anode;

• Giỏ anode, móc treo và thanh dẫn điện;

• Túi anode, dây buộc và khung đỡ;

• Cặn bể, bùn hoặc dung dịch xi mạ đã qua sử dụng;

• Linh kiện bằng thép, đồng hoặc hợp kim được phủ niken.

Không phải toàn bộ khối lượng trên đều được tính theo giá niken. Giỏ anode có thể được làm từ titan, móc treo có thể chứa đồng hoặc thép, trong khi sản phẩm mạ chỉ có một lớp niken tương đối mỏng trên bề mặt.

Vì vậy, một chi tiết bằng thép được mạ niken không thể được định giá như niken kim loại nguyên khối. Giá trị của nó còn phụ thuộc vào vật liệu nền, độ dày lớp phủ và khả năng tách, thu hồi kim loại.

Những yếu tố quyết định giá niken phế liệu

Hàm lượng niken

Đây là yếu tố quan trọng nhất. Lô hàng có hàm lượng niken cao và được xác định rõ thường có giá trị tốt hơn hợp kim chứa niken hoặc vật liệu không rõ thành phần.

Không nên chỉ dùng màu sắc hoặc nam châm để nhận biết. Niken có tính từ, nhưng sắt và nhiều loại thép cũng hút nam châm. Với hàng không còn chứng từ, cần sử dụng thiết bị phân tích thành phần khi giá trị lô hàng đủ lớn.

Độ đồng nhất của lô hàng

Một lô chỉ gồm niken bi cùng chủng loại sẽ dễ kiểm tra và báo giá hơn lô trộn chung niken, thép, đồng, móc treo và cặn xi mạ.

Phân loại không làm tăng lượng kim loại có trong hàng, nhưng giúp giảm chi phí kiểm tra và rủi ro định giá sai. Đây là lý do hàng được phân loại rõ thường có điều kiện giao dịch tốt hơn hàng hỗn hợp.

Tạp chất và tình trạng vật liệu

Niken đã sử dụng có thể bám dầu, hóa chất, cặn bể hoặc lẫn phụ kiện không phải niken. Những thành phần này làm tăng trọng lượng giao nhận nhưng không tạo ra lượng kim loại tương ứng.

Đối với anode đã qua sử dụng, bên thu mua thường xem xét mức độ hao mòn, lớp bám trên bề mặt và lượng vật liệu khác nằm lẫn trong lô hàng.

Độ ẩm của bùn và cặn xi mạ

Bùn xi mạ không thể định giá giống phế liệu kim loại rắn. Một phần đáng kể khối lượng có thể là nước, hóa chất xử lý và các hợp chất kim loại khác.

Hai thùng bùn cùng nặng 100 kg nhưng khác tỷ lệ chất rắn sẽ có lượng niken thu hồi khác nhau. Do đó, loại hàng này cần được lấy mẫu, xác định độ ẩm và phân tích thành phần trước khi có báo giá đáng tin cậy.

Bùn và dung dịch xi mạ cũng có thể thuộc nhóm chất thải cần quản lý theo yêu cầu môi trường. Không nên tự phơi, rửa hoặc xử lý thủ công chỉ để giảm trọng lượng.

Giá thị trường tại thời điểm giao dịch

Giá niken thế giới có ảnh hưởng đến mặt bằng thu mua, nhưng không thể lấy giá kim loại quốc tế nhân trực tiếp với khối lượng phế liệu.

Giá giao dịch thực tế còn phải trừ chi phí phân tích, phân loại, vận chuyển, xử lý và hao hụt trong quá trình thu hồi. Mức độ biến động cũng khác nhau giữa niken nguyên chất, hợp kim chứa niken và bùn xi mạ.

Khối lượng và địa điểm thu gom

Lô hàng lớn, đồng nhất và thuận tiện vận chuyển thường có chi phí giao dịch trên mỗi kilogram thấp hơn. Ngược lại, hàng nằm rải rác, phải tháo dỡ hoặc cần phân loại tại chỗ sẽ phát sinh thêm nhân công và phương tiện.

Khi so sánh báo giá, người bán cần làm rõ đơn giá đã bao gồm vận chuyển, bốc xếp và chi phí phân tích hay chưa. Một mức giá công bố cao chưa chắc tạo ra giá trị thực nhận cao nếu đi kèm nhiều khoản khấu trừ.

Cần chuẩn bị gì trước khi yêu cầu báo giá?

Doanh nghiệp nên tách riêng niken bi, niken hạt mít, anode đã sử dụng và các phụ kiện khác. Nếu còn bao bì, chứng nhận vật liệu hoặc thông tin nhà sản xuất, những tài liệu này nên được giữ lại để hỗ trợ nhận dạng.

Đối với lô hàng không rõ thành phần, cần cung cấp hình ảnh tổng thể, hình ảnh bề mặt, khối lượng dự kiến và nguồn phát sinh. Riêng bùn hoặc cặn xi mạ, báo giá qua hình ảnh chỉ có tính sơ bộ; giá trị cuối cùng cần dựa trên mẫu đại diện và kết quả phân tích.

Kết luận

Giá niken phế liệu phụ thuộc trước hết vào hàm lượng niken có thể thu hồi, sau đó là độ đồng nhất, tạp chất, độ ẩm, tình trạng vật liệu và chi phí thu gom.

Niken bi và niken hạt mít thường có giá trị cao nếu đúng là vật tư niken kim loại, còn nguồn gốc rõ ràng và ít lẫn tạp chất. Trong khi đó, vật tư xi mạ là khái niệm rộng, bao gồm cả những bộ phận không phải niken và các loại cặn cần kiểm tra riêng.

Vì vậy, định giá niken không nên chỉ dựa trên tên gọi hoặc tổng trọng lượng. Cơ sở chính xác hơn là lượng niken thực tế có thể đưa trở lại quá trình sản xuất sau khi trừ nước, tạp chất và chi phí xử lý.

Thông tin về các loại hàng tiếp nhận và quy trình khảo sát được trình bày tại trang thu mua niken phế liệu của Phế Liệu Thành Long.